Month: November 2025

• Սևով ընդգծված բառերը դուրս գրիր, բառարանի օգնությամբ բացատրիր և յուրաքանչյուրով մեկական նախադասություն հորինիր։
  բյուրազան-շատ և զանազան ձևերի
  Անգութ-խիղճ չունեցող
  ամայի-անմարդաբնակ
  զննել-ուշադիր նայել
  ապառաժ-պինդ ամուր ժայլռ
  անձաֆ-գետնի մեջ գտնվող խորը քարե փոս
  ծածուկ- գաղտնի, թաքուն
  խրատել-խորհուրդներ տալ
  եղեգ- գետի ափերին աճող բարձրացողուն բույս
  ջյութական-շատ հաճելի գրավիչ
  փող-երաժշտական գործիքի մաս
  տնանկ-տուն չունեցող աղքատ
  Ես հավաքեցի բյուրազան ծաղիկներ։
  Անգութ տղան քաշում էր կատվի պոչից։
  Կվից հետո գյուղը դարձել էր ամայի։
  ՈՒսուցչուհին զննում էր երեխային, որ դասի ժամանակ չխաղար։
  Մեր բանակը ապառաժի նման կանգնած է։
  Մենք դժվարությամբ դուրս եկանք անձավից։
  Տղան ծածուկ արտագրում էր։
  Իմ դասընկերը սիրում է ինձ խրատել։
  Եղեգը աճում եր գետի ափին։
  Շեփորի փողից բարձր ձայն հնչեց։
  Տնանկ մարդու վրա գիշերը գայլ հաձակվեց։
  Թատրոնում լսվեց դյութական երգ։
• Դեղինով նշված բառերը դուրս գրիր և բառակազմորեն վերլուծիր /առանձնացրու արմատ ածանց, գրիր, թե կազմությամբ ինչպիսի բառ է/։
  Քարսիրտ=քար+սիրտ(բարդ)
  Ծովափ=ծով+ափ(բարդ)
  Հազարավոր=հազար+ավոր(ածանցավոր)
  Լավություն=լավ+ություն(ածանցավոր)
  Անտես=ան+տես(ածանցավոր)
  Մարդաշատ=մարդ+ա+շատ(բարդ)
  Մենակություն=մենակ+ություն(ածանցավոր)
  Հոգեգրավ=հոգի+գրավ(բարդ)
• Տեքստի սկզբում երկու համեմատություն կա, դրանք դուրս գրիր և բացատրիր։
  չքնաղ ու բյուրազան ծաղիկներ՝ թիթեռների պես փռված ու թրթռունպայծառ ու կարկաչուն աղբյուրներ՝ մանուկների պես, որ թռչկոտում էին քարից քար։
• Ինչո՞ւ է հեղինակը պատմվածքը վերնագրել «Երգի հրապույրը»։
  Երգը իր մեծ ուժով փոխեց մարդկանց սրտերը։
• Պատմվածքի երկու հատվածները վերնագրիր։
  Չար աշխարհը։
  Հրաշալի սրինգը։
• Ըստ քեզ իրակա՞ն, թե՞ հորինված է պատմությունը։ Պատասխանդ պատճառաբանիր։
  Պատմվածքը հորինել են, որպեսզի մարդիկ լինեն բարի և հոգատար։
• Հիշիր իրական մի մարդու, ում կյանքում երաժշտությունը նույնքան կարևոր տեղ ունի, ինչպես այս պատմվածքի հերոսի կյանքում է։
  Առնո Բաբաջանյան։
• Ըստ քեզ երաժշտությունը կարո՞ղ է փոխել մարդուն, պատասխանդ հիմնավորիր։
  Երաժշտությունից մարդը կարող է տխրել, ուրախանալ, կարոտել, և ներել։

1. Պատասխանի՛ր հարցերին։

1. Որտե՞ղ էր ապրում Արևը պատմության սկզբում։
   Վանա լճի ափին։
2. Ովքե՞ր դարձան ընկերներ պատմության մեջ։
   Արևը և Վանա կատուն։
3. Ինչո՞ւ էր Արևը տխրել։

Արևը մտածում էր ժամանակը երբեք չի հերիքում։

• Ինչպիսի՞ն էին Վանա Կատվի աչքերը պատմության վերջում։
  Բաց կապույտ և դեղին։

2. Գրի՛ր պատմությունից 6 բառ, որտեղ կա երկհնչյուն, և դրանցից 2-ով կազմիր նախադասություններ։
Լույս, գույն, գեղեցկություն, զմրուխտափայլ, ցածրաձայն, ճյուղ։

Ծառի ճյուղից մի խնձոր ընկավ անցորդի գլխին։
կարմիր գույնի մատիտը սրելիս, ես ծակեցի մատս։

3. Վանկատի՛ր բառերը։

Ա-րև, Վա-նա, Կա-տու, ծի-ա-ծան, ջը-րի-մուռ, գե-ղեց-կու-թյուն

• Կազմի՛ր նոր բառեր տրված արմատներից։
  Արմատներ՝ լույս, ջերմ, ծաղիկ։
  Յուրաքանչյուր արմատից կազմիր 3 նոր բառ։

Լուսամուտ, լուսաբաց, լուսավոր։

Ջերմաստիճան, ջերմություն, ջերմաչափ։

Արևածաղիկ, ծաղկազարդ, ծաղկաման։

5. Գրի՛ր փոքր պատմություն։

Պատկերացրու, որ հանդիպել ես Արևին կամ Վանա Կատվին։ Գրի՛ր 4–6 նախադասությամբ փոքր պատմություն՝ ի՞նչ եք միասին արել։

Եթե ես հանդիպեի Վանա կատվին ես իր հետ կընկերանաի։
Ես նրա հետ ձուկ կբռնեի։ Եվ նրա հետ կլողայի Վանա լճում։

Միասին կսպասեինք Արևին։  
 

6. Նշիր  տվար նշաններով՝ ճիշտ կամ սխալ։

Դիր ✔ կամ ✘։

1. Վանա Կատուն չէր սիրում ջուրը։✘
2. Արևը հաճախ թաքնվում էր ամպերի հետևում։✔
3. Արևը չէր զգում ժամանակը և դրանից տխրել էր։✔
4. Արևը խոստացավ միշտ մայր մտնել Վանա լճում։✔

7․ Նկարի՛ր, թե ինչպես Արևը բարձրանում է Վանա լճից, իսկ Կատուն նրան ասում է «Բարի լույս»։

1)Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 162 է, թերի քանորդը՝ 14, մնացորդը՝ 2։
162×14+2=2270
2)Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 1003 է, թերի քանորդը՝ 18, մնացորդը՝ 5։
1003×18+5=18059
3)Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 72 է, թերի քանորդը՝ 12, մնացորդը՝ 11։
72×12+11=875
4) Ի՞նչ ամենամեծ մնացորդ կարող է ստացվել բնական թիվը 985-ի բաժանելիս։
984

5)Ի՞նչ ամենամեծ մնացորդ կարող է ստացվել բնական թիվը 523-ի բաժանելիս։
522

6)Գտիր այն ամենափոքր բնական թիվը, որը բաժանվում է և՛ 5-ի, և՛ 7-ի։
5×7=35

7)Գտիր այն ամենափոքր երկնիշ բնական թիվը, որը 5-ի և 7-ի բաժանելիս ստանում ենք 3 մնացորդ։
5×7+3=38

8)Գտիր այն ամենափոքր բնական թիվը, որը բաժանվում է և՛ 11-ի, և՛ 6-ի։
6×11=66

9)Գտիր այն ամենափոքր երկնիշ բնական թիվը, որը 11-ի և 6-ի բաժանելիս ստանում ենք 4 մնացորդ։
11×6+4=70

10)Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 111 է, թերի քանորդը՝ 6, մնացորդը՝ 4։
111×6+4=670

11)Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 37 է, թերի քանորդը՝ 14, մնացորդը՝ 12։
37×14+12=530

12)Սիրելի սովորողներ, այժմ ինքներդ կազմեք նմանատիպ առաջադրանքներ։
35×15+19=544
27×14+13=391

1)Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 162 է, թերի քանորդը՝ 14, մնացորդը՝ 2։
x162
14
648
+162
+2268+2=
2
2270
2)Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 1003 է, թերի քանորդը՝ 18, մնացորդը՝ 5։
x1003
182

3)Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 72 է, թերի քանորդը՝ 12, մնացորդը՝ 11։

4) Ի՞նչ ամենամեծ մնացորդ կարող է ստացվել բնական թիվը 985-ի բաժանելիս։

5)Ի՞նչ ամենամեծ մնացորդ կարող է ստացվել բնական թիվը 523-ի բաժանելիս։

6)Գտիր այն ամենափոքր բնական թիվը, որը բաժանվում է և՛ 5-ի, և՛ 7-ի։

7)Գտիր այն ամենափոքր երկնիշ բնական թիվը, որը 5-ի և 7-ի բաժանելիս ստանում ենք 3 մնացորդ։

8)Գտիր այն ամենափոքր բնական թիվը, որը բաժանվում է և՛ 11-ի, և՛ 6-ի։

9)Գտիր այն ամենափոքր երկնիշ բնական թիվը, որը 11-ի և 6-ի բաժանելիս ստանում ենք 4 մնացորդ։

10)Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 111 է, թերի քանորդը՝ 6, մնացորդը՝ 4։

11)Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 37 է, թերի քանորդը՝ 14, մնացորդը՝ 12։

12)Սիրելի սովորողներ, այժմ ինքներդ կազմեք նմանատիպ առաջադրանքներ։

Երազները ինձ թվում են իփր թե իրական կիանք է։ Ինչ, որ անում եմ վոնցվր թե անեմ իրական քիանքում։ Կարելի է տեսնել վատ երազ և լավ երազ։ Մեկը, որ օդի մեջ գլուխկոնձի կարողացար անել։ Իսկ մեկ, որ շուն քեզ կերաֆ։ Հենց, որ ես երազ եմ տենում ես սկզբում մտածում եմ թե ինձ հեքիաթ են կարդում։

1)Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 16 է, թերի քանորդը՝ 4, մնացորդը՝ 1։
16×4+1=65
2)Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 103 է, թերի քանորդը՝ 8, մնացորդը՝ 7։
103×8+7=831
3)Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 112 է, թերի քանորդը՝ 2, մնացորդը՝ 1։
112×2+1=225
4) Ի՞նչ ամենամեծ մնացորդ կարող է ստացվել բնական թիվը 115-ի բաժանելիս։
114
5)Ի՞նչ ամենամեծ մնացորդ կարող է ստացվել բնական թիվը 53-ի բաժանելիս։

52

6)Գտիր այն ամենափոքր բնական թիվը, որը բաժանվում է և՛ 2-ի, և՛ 8-ի։

8

7)Գտիր այն ամենափոքր երկնիշ բնական թիվը, որը 2-ի և 8-ի բաժանելիս ստանում ենք 1 մնացորդ։

17:2=8(մն1)
17:8=2(մն1)

8)Գտիր այն ամենափոքր բնական թիվը, որը բաժանվում է և՛ 5-ի, և՛ 6-ի։

30

9)Գտիր այն ամենափոքր երկնիշ բնական թիվը, որը 5-ի և 6-ի բաժանելիս ստանում ենք 2 մնացորդ։

30+2=32

10)Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 150 է, թերի քանորդը՝ 16, մնացորդը՝ 11։
150×16+11=2400+11=2411

11)Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 107 է, թերի քանորդը՝ 4, մնացորդը՝ 2։
107×4+4=432

12)Սիրելի սովորողներ, այժմ ինքներդ կազմեք նմանատիպ առաջադրանքներ։
98×5+4=494

Թեմա՝ Մնացորդով բաժանում. մաս 2

Տեսական մաս.

Եթե մի թիվը ամբողջությամբ չի բաժանվում մեկ այլ բնական թվի
վրա, ապա արդյունքում ստանում ենք թերի քանորդ և մնացորդ։

Բաժանելի։ բաժանարար=թերի քանորդ(մնացորդ)

Բաժանելի=բաժանարար ‧ թերի քանորդ+մնացորդ

Բաժանարար=(Բաժանելի-մնացորդ)։թերի քանորդ

Օրինակ՝ 17։5=3(2մն․), 17-ը բաժանելին է, 5-ը՝ բաժանարարը, 3-ը՝ թերի
քանորդը, իսկ 2-ը՝ մնացորդը։

Բաժանելին՝ 17=5‧3+2

Բաժանարարը՝ 5=(17-2):3

Բաժանման արդյունքում ստացված մնացորդը միշտ փոքր է այն բնական
թվից, որի վրա թիվը բաժանել ենք։

Օրինակ՝ բնական թիվը 5-ի բաժանելիս կարող ենք ստանալ 1, 2, 3 կամ 4
մնացորդները։

Բնական թվեր կոչվում են այն թվերը, որոնք օգտագործվում են առարկաներ հաշվելու համար:

1;2;3;4;5;…,100,… թվերը բնական թվեր են:

Ամենափոքր բնական թիվը 1-ն է: Յուրաքանչյուր հաջորդ բնական թիվը ստանալու համար նախորդին գումարում ենք 1:

1+1=2, 2+1=3, 3+1=4,….,100, 100+1=101, …

Կար-չկար մի հիվանդ տղա կա նրա հիվանդությունը որ նա խոսում էր հա խոսում։ Նրա ատամները բողոքում եին լեզվից։ Ատամները լեզվին ասում էին։ Եսինչքան էս խոսում։ Ամեն վարկիանին ես լսում եմ քո խոսքը։ Եվ մեր ներվերը կերար։ Ձայնտ գոնե մի րոպեով կտրիր։

Բառակազմություն

Բառերն ըստ կազմության լինում են 4 տեսակի՝ պարզ, ածանցավոր, բարդ և բարդ ածանցավոր:

Այն բառերը, որոնք կազմված են միայն մեկ արմատից , կոչվում են պարզ, օրինակ՝ սեղան, կատու, մարդ, առավոտ…:

Մեկ արմատից և մեկ կամ մի քանի ածանցներից կազմված բառերը կոչվում են ածանցավոր, օրինակ՝ մայրություն, անգլուխ, մսեղեն, չտես…

Երկու և ավելի արմատներից կազմված բառերը կոչվում են բարդ բառեր, օրինակ՝ մարդակեր, հացթուխ, հորեղբայր, լավատես…

Բարդ բառերի կազմի արմատները հաճախ միանում են ա տառով, որը կոչվում է հոդակապ, օրինակ՝ գր+ա+տախտակ, դաս+ա+գիրք…

Բարդ ածանցավոր են կոչվում այն բառերը, որոնք կազմված են մեկից ավելի արմատներից և մեկ կամ մի քանի ածանցներից, օրինակ՝ գրապահարան, անմարդաբնակ, լավատեսություն..

Հայերենում ածանցները դրվում են կամ բառի սկզբում կամ բառի վերջում:

Բառի սկզբում դրվող ածանցները կոչվում են նախածանցներ, օրինակ՝ ան, չ, տ, դժ, վեր, արտ, ներ..: Անհամ, չկամ, դժգոհ, վերելակ, արտահանել, ներկրել…

Բառի վերջում դրվող ածանցները կոչվում են վերջածանցներ, օրինակ, ություն, եղեն, ուհի, ստան, արան, իչ…: Լավություն, գրիչ, հացեղեն, Հայաստան, պահարան…

1. Տվյալ արմատներով կազմեք  ՊԱՐԶ ԱԾԱՆՑԱՎՈՐ բառեր:

Անգիրք, անտուն, երգիչ, անգլուխ, մսեղեն:

2.  Առանձնացրեք այն բառը կամ բառերը, որոնք Ա հոդակապ չունեն:

Մեծամիտ, դիմախաղ, մարդամոտ, գինեգործ, այգեպան, մորեղբայր, որդեկորույս:
գինեգործ այգեպան որդեկորույս։

3. Սյունյակներով գրեք պարզ, բարդ, և բարդ ածանցավոր բառերը:

պարզ	Ածանցավոր	բարդ	բարդ ածանցավոր
Կարիճ Տետր եկեղեցի	թզուկ դժբախտ լեռնային հողեղեն անգլուխ	Մարդաբոյ  հոգեմաշ շնագայլ շնագայլ դասացուցակ նրբատաշ ստեղնաշար	Երկգլխանի անմարդաբնակ ձնագնդիկ դասագրքային

4.Միացրու համապատասխան արմատները և նոր բարդ բառեր կազմիր և գրի՛ր աղյուսակի ներքևում։

Շուն Մռայլ Արդար Մայր Դաս Ծաղիկ Ջուր

Մատյան Ձուկ Միտք Ամբար Քաղաք Զարդ Դեմք

շնաձուկ  

մռայլմիտ

մայրաքաղաք

դասամատյան

ծաղկազարդ

ջրամբար